۲۰-خرداد-۸۵, ۰۶:۳۸ عصر
درود به دوستان عزیز
امید است که تمام دوستان صاحب هنر ادامه دهنده این تاپیک باشند
آموزش خط تحريري
![[تصوير: 0187-01.jpg]](http://edu.tebyan.net/Articles/images/0187-01.jpg)
فرود ابراهيمي ، مدرس مراکز ضمن خدمت استان چهار محال بختياري
ارديبهشت ماه 1383
براي نوشتن کلمات در کتاب اول ابتدايي از خط نسخ ( روزنامه اي ) استفاده شده است که براي شروع کار از خطوط ديگر مناسب تر و نوشتن آن براي دانش آموزان آسان تر است. اين تناسب و آساني از دو نظر است :
1- از نظر نوشتن : چون در اين خط ، هر حرف از قسمت هاي قائم ، افقي و مورب تشکيل شده و براي کشيدن اين اجزا ، در دوره آمادگي به صورت زير نويس لوحه ها تمرين زيادي شده است و دانش آموزان به راحتي قادر به نوشتن آن هستند.
2- از نظر خواندن: از آنجا که حروف در اين خط ( به ويژه حروف چسبان) مرز مشخصي دارند و اين امر از طريق کشيده شدن دنباله آنها روي خطّ زمينه مشخص شده است ، به آساني قابل تشخصيص اند. در نتيجه ، خواندن متوني که با اين خط نوشته شده ؛ آسان تر است. براي توضيح مطلب ، کلمه " شتر" را با هر دو خط مي نويسيم و مقايسه مي کنيم.
شتر ( قسمت ها قائم ، افقي و مورب قابل تشخيص است. )
( چون حروف از قسمت هاي منحني درست شده است ، مرز آنها مشخص است . )
ولي دانش آموزان اغلب به افرادي بر مي خورند که با " خط تحريري" مي نويسند ، يا نوشته هايي را مي بينند که با اين خط نوشته شده است ، به تدريج به خواندن و نوشتن ؛ اين خط علاقه نشان مي دهند و اهميت آموزش درست آن براي آموزگاران روشن مي شود. براي مثال ، مي توان به عبارتي که زير آرم جمهوري اسلامي ايران در پشت کتاب هاي درسي نوشته شده و همواره در معرض ديد دانش آموزان است ، اشاره کرد.
جمهوري اسلامي ايران
وزارت آموزش و پرورش
تعليم و تعلّم عبادت است.
درست است که تفاوت کتابت آن قدر فاحش نيست که دانش آموزان قادر به خواندن مطالبي که با خط تحريري نوشته مي شود ، نباشند. ولي با مشاهده زيبايي هاي اين خط و اين که مي بينند بسياري از افراد با اين خط خيلي سريع و زيبا مي نويسند ، رفته رفته به آن علاقه مند مي شوند. با وجود اين چون قواعد و اصول خط تحريري را به درستي نياموخته اند ، بيم آن مي رود که دچار لغزش شوند و از ابتداي کار ، در دام ِ بدنويسي و غلط نويسي گرفتار آيند. ما اين مشکل را در نوشته هاي دانش آموزان کلاس دوم به بعد مي بينيم که چگونه آنان تا پايان دوره ابتدايي و بالاتر نيز در نوشتن دندانه ها اشتباه مي کنند.
خط تحريري قواعد و اصول مخصوص به خود دارد که بايد قدم به قدم و با صبر و حوصله تمام و با انجام دادن تمرين هاي عملي آموخته شود. همان طورکه براي آموزش قواعد خط نسخ ، که آسان تر است ، يک سال تمام وقت صرف کرده ايم ، آموزش اين خط نيز بايد در زمان طولاني تري انجام شود. در نتيجه ، سعي شده است که اين کار طي سال هاي دوم تا پنجم ابتدايي صورت پذيرد و اگر معلمان با علاقه و بذل توجه کافي به اين کار اقدام کنند و با آگاهي از هدف هاي برنامه ، دانش آموزان را به انجام دادن تمرين هاي کتاب تشويق کنند ، مي توان انتظار داشت که در پايان دوره ابتدايي ، تمام دانش آموزان خواهند توانست اين خط زيبا را بخوانند و بنويسند. در حالي که با کمال تأسف همه ما شاهد آن هستيم که دانش آموزان در دوره دبيرستان نيز پيوند خود را با خط نسخ ، نکرده و توانايي نوشتن خط تحريري را ندارند.
با توجه به اين که بيشتر معلمان به سبب آشنا نبودن با قواعد خط تحريري ، قادر به تعليم درست آن نيستند ، زحمت اين کار تا حد زيادي از دوش آنان برداشته شده و فقط وظيفه راهنمايي دانش آموزان و نظارت بر درست نويسي به عهدهء همکاران گذاشته شده است.
براي نيل به اين هدف ، مطالب نوشتني طبق اصول خط تحريري و با توجه به اين اصل" از آسان به مشکل" به صورت تمرين ها و تکاليفي در کتاب هاي درسي آورده شده تا آموزگاران ، با تشويق دانش آموزان به نوشتن و نظارت بر درست نويسي و ارائه راهنمايي ها و پيشنهادهاي اصلاحي ، کار نوشتن با اين خط را براي آنان آسان تر کنند و راه را هموارتر سازند.
تمرين ها و تکاليف مورد نياز در هر قسمت در دو صفحه مقابل هم در کتاب هاي درسي آورده شده است. صفحه سمت راست مربوط به کار در کلاس ( تمرين ) است و بايد زير نظر و با راهنمايي معلم انجام شود. قسمت سمت چپ به منزله تکليف شب تعيين شده است تا معلم تذکرات لازم را درزمينه درست نوشتن بدهد و دانش آموزان را به نوشتن آنها در خانه تشويق کند. ناگفته نماند که مسئوليت معلم در قبال تکاليف شب کم تر از تمرين هاي داخل کلاس نيست. معلم وظيفه دارد نوشته هاي دانش آموزان را در جلسه بعد به دقت بررسي کند و تذکّرات سودمندي براي رفع اشکالات آنان بدهد.
اولين تمرين هاي خوش نويسي ( نوشتن با خط تحريري) در صفحات 14 و 15 کتاب فارسي دوم و قبل از درس " دوستان جديد" آمده و بيشتر شامل حروف ساده الفبا و کلماتي است که از ترکيب اين حروف ( که جدا از هم هستند ) نوشته شده است. براي اين که دانش آموزان بتوانند حروف و کلمات مورد نظر را با دقت و درستي بيشتري بنويسند ، معلم مي تواند به آنان بياموزد که با کشيدن خطوط قائم موازي – که فاصله دو خط را از حروف ديگر مشخص مي کنند و هر حرف را فقط در فاصله دو خط موازي بنويسند. يکي از عوامل بدخطي دانش آموزان رعايت نکردن اندازه حروف و فاصله آنهاست که با اتخاذ اين تدبير تا اندازه زيادي رفع مي شود.
علاوه بر تمرين هايي که به اين شيوه در کتاب هاي درسي آمده است ، براي آشنايي بيشتر دانش آموزان با خط تحريري و علاقه مند کردن آنان به نوشتن اين خط ، تکاليف ديگري نيز پيش بيني شده است که از آن جمله مي توان از : جمله نويسي و ترکيب هاي تازه و تمرين ها و اشعار کتاب ياد کرد. به همين دليل ، در همه مواردي که در کتاب از اين خط استفاده شده از دانش آموزان خواسته شده است تا از روي آنها با خط خوش بنويسند ( رونويسي کنند ) ، در حالي که در مورد متوني که با خط نسخ نوشته شده ، چنين تکاليفي منظور نشده است . بنابر اين ، توصيه مي شود که آموزگاران از وادار کردن دانش آموزان به رونويسي از روي متون نسخ خودداري کنند و ندانسته آموزش خط تحريري را که جزو هدف هاي اصلي برنامه درسي دورهء ابتدايي است ، به تأخير نيندازند.
مجله رشد تکنولوژي آموزشي ، شماره 8 ، ارديبهشت سال تحصيلي 79-1380
ادامه دارد
با اون دست خط
![[تصوير: dvk0eb.jpg]](http://i43.tinypic.com/dvk0eb.jpg)
![[تصوير: 2rdi4g6.jpg]](http://i43.tinypic.com/2rdi4g6.jpg)
![[تصوير: 2dja0qs.jpg]](http://i44.tinypic.com/2dja0qs.jpg)
) به روي خط![[تصوير: i1xv6c.jpg]](http://i44.tinypic.com/i1xv6c.jpg)