كفش كوهنوردي
از قديم معروف بوده است که پا قلب دوم انسان و مخصوصا کوهنوردان است.
با توجه به نوع رشته ورزشی کوهنوردی و سنگنوردی اندام تحتانی و پاها بیشترین نقش و فعالیت را در انجام این رشته ورزشی دارد.
و قاعدتا شایعترین آسیبهای ورزشی در کوهنوردی صدمات اندام تحتانی و پاها میباشد. مفاصل زانو و مچ پا نیز از حساسترین مفاصل بدن میباشند که در ورزش کوهنوردی در معرض مستقیم ضربات متوالی و متناوب میباشند.
کفش هاي قديم از چرم ساخته ميشد که بنا به شرايط مورد استفاده ضخامت و تعداد لايههاي چرم متفاوت بود. يکي از اشکالات کفشهاي چرمي زمستاني وزن بالاي آنها بود که با اختراع لايهها و پارچههاي جديد با عناوين گورتکس- سيمپاتکس و تينسوليت تا حدي اين نقيصه جبران گرديده است. لايه گورتکس که در انواع پوشاک زمستاني کوهنوردي نيز بکار ميرود داراي خاصيت يک طرفه بودن است؛ يعني تنها از يک طرف کاملا ضد آب و باد است و در نتيجه از داخل بخار و گرماي ناشي از تعرق و فعاليت را بخارج ميفرستد و از خيس شدن پوشاک زير و سرمازدگي جلوگيري ميکند.
لايه سيمپاتکس نيز مانند گورتکس ضد آب و ضد باد و داراي قابليت تنفسي است. لايه تينسوليت نيز گرمازا بوده و در کفشهاي زمستاني و سنگين بکار ميرود. زيره کفش کوهنوردي نيز از لايههاي مخصوصي ساخته ميشود که معروفترين آن ويبرام ايتاليا است. همچنين اخيرا لايهاي شوکگير نيز ساخته شده که فشار ضربههاي وارده به کف پا را کاسته و پا ديرتر خسته ميشود و در سرازيري زانوها کمتر آسيب ميبيند.
بطور کل ميتوان کفشها را به 6 دسته بزرگ به شرح زير تقسيم کرد: کفش صعودهاي هيماليايي كه سه پوش و يا دو پوش هستند. نوع دوپوش از يک کفش کوچک و تنك مثل کفش رشته کشتي که بجاي بند داراي چسبک است تشکيل ميشود و اين کفش درون کفش اصلي که بزرگتر است قرار ميگيرد. ميتوان شب در داخل چادر و کيسه خواب کفش بيروني را از پا درآورد و از پوش داخلي به عنوان جوراب و يا کفش داخل چادر استفاده کرد.
در نوع سه پوش علاوه بر اين دو کفش يک لايه گتر بلند نيز بر روي کفش قرار ميگيرد که به دور کفش دوخته شده و تمام رويه و اطراف کفش را در بر ميگيرد. پوش دوم کفش يا از جنس چرم است و يا از جنس فايبر گلاس که نوع اخير شبيه کفشهاي اسکي است.
انواع کفش:
انواع کفش مورد استفاده در ورزش كوهنوردي:
1- کفش صعودهاي هيماليائي (Expedition): اين بخش شامل کفش هاي 3 پوش و 2 پوش است که بيشتر کاربرد زمستاني دارد.
2- كفش کوهنوردي سنگين (High Mountain): اين بخش شامل کفشهاي سنگين و بسيار قوي کوهنوردي است که تمام آن ها قابليت نصب گرامپون را دارند و برخي به دليل ويژگي لايههاي مصرف شده در توليد آنها قابل استفاده در صعودهاي بلند زمستاني نيز ميباشد.
3- کفش کوهنوردي (Mountaineering): اين بخش شامل کفشهاي نيمه سنگين کوهنوردي است. براي صعودهاي چند روزه در 3 فصل قابل استفاده است و برخي از آنها که لايه گورتکس يا سيمپاتکس دارند براي صعود زمستاني کاملا سبک کاربرد دارند.
4- کفش کوهپيمائي ( Trekking): اين بخش شامل کفشهاي سبک کوهپيمائي است و از آنها بايد در حد صعودهاي يک روزه انتظار داشت و به دليل داشتن دوخت در روي کفش نبايد از آنها در مسيرهاي سنگ لاخي يا فرود از شن اسکي استفاده کرد.
5- کفشهاي راهپيمائي Walking: شامل کفشهايي است که در مسيرهاي ساده قابل استفاده بوده و عموما در کفه آن از شکوک گير استفاده شده است.
6- کفش سنگ نوردي (Climbing): اين کفشها که اصطلاحا کتاني سنگ نيز ناميده ميشودند کفشهايي است که فقط براي صعود هاي سالني و يا ديوارههاي سالني استفاده ميشود.
خصوصیات لازم برای تخت کفش (کفی کفش)
1- قابل انعطاف باشد.
2- ضربه گیر باشد.
3- وضعیت استقرار کف پا را در داخل کفش حفظ کند.
4- عاجهای عمیق داشته باشد.
5- اصطکاک خوبی داشته باشد.
6- مقاومت مناسبی داشته باشد.
خصوصیات لازم رویه کفش:
1- ضد آب باشد.
2- قابلیت تعریق داشته باشد.
3- تا حدودی برای راحتی پا نرم و قابل انعطاف باشد.
4- محکم باشد.
5- قابل ارتجاع باشد.
6- مقاوم به سرما گرما و عوامل محیطی باشد.
7- بندها تا نزدیکی پنجه پا ادامه داشته باشد.(راحتتر است. بهتر کیپ میشود. درآوردن آن راحتتر است)
8- تا روی پا و قوزکها را بپوشاند.
براي مراقبت بهتر از کفش:
1- در صورت کوچکترین صدمهای به كفش در اسرع وقت بايد تعمیر شود.
بعد از هر برنامه کفش را کاملا تميز کرده و داخل آن را با روزنامه پر کنيد تا هم رطوبت آن گرفته شود و هم حالت و فرم خود را حفظ کند.
2- هيچگاه کفش خيس را براي خشك شدن در برابر حرارت مستقيم مثل آفتاب و آتش قرار ندهيد.
3- اول فصل زمستان کفش چرمي را کاملا با پيه شتر و يا گوسفند چرب کنيد و محل دوختها را نيز با موم عسل بپوشانيد تا آب وارد کفش نشود. (البته واكسهاي مخصوصي براي اين كار در بازار موجود ميباشند كه جاي پيه را نميگيرند)
4- هنگام شب خوابي در برنامه زمستاني کفشها را با روزنامه پر کرده و داخل يک کيسه نايلني قرار داده و در انتهاي کيسه خواب قرار دهبد تا يخ نزند. در غير اينصورت صبح روز بعد به پا کردن کفشي مانند آهن غير ممکن است.
اندازه کفش:
1- خیلی گشاد نباشد: ایجاد تاولهای پوستی میکند.
2- خیلی کیپ و تنگ نباشد: به پا فشار وارد میآورد.
3- در صورت عدم رعايت موارد بالا كفش نامناسب به ناخنها و بستر ناخن صدمه میزند و باعث خستگی پا میشود.