۲۷-تير-۸۵, ۰۱:۳۹ صبح
]پیتر بروگل نقاشی که 200 سال جلوتر از زمانه خود بود...هنوز از دیدن کارهایش حیرت می کنیم...به کدام قسمت کار نگاه کنیم...که گوشه ای دیگر را از دست داده ایم...این دنیایی که چشم های ما شاید هرگز نبیند.
۲۷-تير-۸۵, ۰۱:۳۹ صبح
۲۷-تير-۸۵, ۰۹:۰۰ صبح
یک نقاش قرن 16 اُم که به روشنی سبک منحصر به فرد خود را بنا می کند . آن هم در قرنی که نقاشی به سختی می تواند از زیر بار سنت کلاسیسم رهایی یابد . زندگی بروگل شاید چون جریان H نام خانوادگی اش باشد .
۲۷-تير-۸۵, ۰۱:۳۴ عصر
خوش اومدی این جا
امیدوارم همون طور که در وبلاگت هر چند هر یک سال یه مطلب می نوشتی اینجا هم بنویسی
در ضمن من یه مطلب از وبلاگت دزدیدم و اینجا گذاشتم که البته نوشتم برگرفته از وبلاگ کافه گرافیک. همون راجب مادر و ... بود
می تونی در مورد زندگیش هم توضیح بدی چرا که برعکس خیلی بازیگر های سینما و کارگردان ها . زندگی نقاش ها خیلی کمتر مطرح بوده گرچه بسیار زندگی جالبی هم داشته اند. به جز یه عده از معروف تر ها چون ونگ گوک و میکلانژ و ... بقیه رو من که شخصا اصلا چیزی در موردشون نمی دونم.
امیدوارم همون طور که در وبلاگت هر چند هر یک سال یه مطلب می نوشتی اینجا هم بنویسی
در ضمن من یه مطلب از وبلاگت دزدیدم و اینجا گذاشتم که البته نوشتم برگرفته از وبلاگ کافه گرافیک. همون راجب مادر و ... بود
می تونی در مورد زندگیش هم توضیح بدی چرا که برعکس خیلی بازیگر های سینما و کارگردان ها . زندگی نقاش ها خیلی کمتر مطرح بوده گرچه بسیار زندگی جالبی هم داشته اند. به جز یه عده از معروف تر ها چون ونگ گوک و میکلانژ و ... بقیه رو من که شخصا اصلا چیزی در موردشون نمی دونم.
۲۷-تير-۸۵, ۰۱:۴۶ عصر
خوش اومدی این جا
امیدوارم همون طور که در وبلاگت هر چند هر یک سال یه مطلب می نوشتی اینجا هم بنویسی
در ضمن من یه مطلب از وبلاگت دزدیدم و اینجا گذاشتم که البته نوشتم برگرفته از وبلاگ کافه گرافیک. همون راجب مادر و ... بود
می تونی در مورد زندگیش هم توضیح بدی چرا که برعکس خیلی بازیگر های سینما و کارگردان ها . زندگی نقاش ها خیلی کمتر مطرح بوده گرچه بسیار زندگی جالبی هم داشته اند. به جز یه عده از معروف تر ها چون ونگ گوک و میکلانژ و ... بقیه رو من که شخصا اصلا چیزی در موردشون نمی دونم.
امیدوارم همون طور که در وبلاگت هر چند هر یک سال یه مطلب می نوشتی اینجا هم بنویسی
در ضمن من یه مطلب از وبلاگت دزدیدم و اینجا گذاشتم که البته نوشتم برگرفته از وبلاگ کافه گرافیک. همون راجب مادر و ... بود
می تونی در مورد زندگیش هم توضیح بدی چرا که برعکس خیلی بازیگر های سینما و کارگردان ها . زندگی نقاش ها خیلی کمتر مطرح بوده گرچه بسیار زندگی جالبی هم داشته اند. به جز یه عده از معروف تر ها چون ونگ گوک و میکلانژ و ... بقیه رو من که شخصا اصلا چیزی در موردشون نمی دونم.
۱۴-شهريور-۸۷, ۱۱:۲۷ عصر
نگاهی بر زندگی و آثار پیتر بروگل پدر
پيتر بروگل(1569-1525) نقاش هلندي دوران رنسانس است كه به جهت نقاشي مناظر طبيعي و زندگي روستايي شهرت دارد(نقاشي طبقاتي) از آن جايي كه اكثر اعضاي خانواده بروگل نقاشان شهيري گشتند براي متمايز كردن پيتر بزرگ به او لقب بروگل روستايي داده اند. شواهدي موجود است كه او در بردا متولد شده و پسر يك روستايي بوده كه در دهكده بروگل مي زيسته است. بروگل پس از آن كه در اوان زندگي توانايي و استعداد اعجاب آميزش را در نقاشي نشان داد به شاگردي پيتر كوئكه فن الست در آمد و سپس با دختر او مايكن ازدواج كرد. او مدتي را در فرانسه و ايتاليا گذراند و سپس به انتورپ رفت و در آنجا به سال 1551 به عنوان استاد به عضويت انجمن نقاشان در آمد. بروگل خيلي زود بار سفر بست و راهي ايتاليا شد سپس به انتورپ بازگشت اما ده سال پاياني زندگي را به طور مداوم در بروكسل به سر برد. او در هنگام مرگ دو فرزند داشت پيتر بروگل جوان و يان بروگل بزرگ كه هر دو نقاشان بزرگ و تحسين برانگيزي از آب درآمدند از آنجايي كه فرزندان بروگل در زمان مرگش بسيار كم سن و سال بودند به نظر مي رسد كه آموزششان بيشتر بر عهده مادرشان كه خود نيز يك نقاش بود صورت گرفته باشد.
هنر بروگل آخرين مرحله در پيشرفت نقاشي سنتي هلند است كه با يان ون ايك در قرن 15 آغاز شد. اين سنت انتزاع هنر قرون وسطا را به يك ديد تجربي از واقعيت تغيير داد. بروگل به صراحت تاثير هنرمندان ايتاليايي رنسانس و تعابير كلاسيكشان را كه بر آثار اكثر نقاشان هم دوره اش غالب است رد كرد. به جاي موضوعات اساطيري، بدن هاي عريان و صحنه هاي شاعرانه، هنر بروگل صحنه هايي از طبيعت را به تصوير مي كشد كه خارج از قواعد واقع نمايي در عصر بروگل مي نمايد. برخلاف بسياري از نقاشان، پيتر بروگل به دليل عدم تمايل به ستايش شخص خود به ندرت نقشي از خود تصوير كرده است و اين كار را براي شناسايي چهره هنرمند مشكل مي نمايد. هر چند كه به طور كاملا اتفاقي ممكن است تصوير مردي عادي در گوشه تابلوهاي او ببينيد كه به نظر مي رسد خود نقاش باشد. از جمله در تابلوي نقاش و مشتري كه به شكل واضح تري به نقاش پرداخته شده است.
كارهاي اوليه بروگل چشم اندازهاي طبيعي بودند، علاقه اي كه در سرتاسر عمر پا بر جا ماند. تعدادي از نقاشي چشم اندازهاي افق كه در سفر ايتاليا كشيده بود توانايي منحصر به فرد او را در به تصوير كشيدن تغييرات فصلي و كيفيات جوي طبيعت نشان گر است. همين شاخصه ها در آثار متاخر او نيز به چشم مي خورد از جمله در "چشم انداز زمستان با يك دام پرنده"(1565)
مردم در برف و يخ ها مشغول شادماني هستند؛ حال آن كه كمي آن طرف تر پرندگان در كنار دري كه به عنوان تله كار مي كند به وضع رقت باري گرد آمده اند. از آنجا كه بسياري از پرندگان به بزرگي مردم عادي در نقاشي تصوير شده اند برخي اين اثر را نه تنها نمايش يك چشم انداز زمستاني تفسير كرده اند بلكه عنوان مي كنند كه در وهله اول اثر به بيننده در مورد خطرهاي مدوام محيط پيرامون هشدار مي دهد!
پس از بازگشت به انتورپ در 1555 بروگل كارش را با گراور زدن براي انتشارات هيرونيموس كوك ادامه داد. برخي از آثار او در اين دوره چشم اندازهاي طبيعي است اما بقيه آثار به طور روشني نشان دهنده تلاش بروگل بر نقاش بزرگ و مشهور پيشين، هيرونيموس بوش است.تصاوير عظيم و خارق العاده و كوتوله هاي ديواسا در سري "هفت گناه مرگبار"(1557) در همين راستاست. همچنين است "سرزمين كوكين"(سرزميني افسانه اي سرشار از لذت و آسايش) كه به سال 1567 به تصوير درآمد. يك نقاشي چشم گير از مردي نيمه هشيار كه با پوستيني قهوه اي به پشت لميده در حالي كه مشخص است مقدار زيادي غذا خورده و شايد مقداري هم آبجو!
در اواخر دهه 1550 بروگل شروع به كار بر روي يك سري تابلوهاي بسيار عظيم با ساختي پيچيده كرد تا با كمك آن بتواند گوشه هايي از زندگي ملت فلاندر را به تصوير كشد. اولين نمونه اين آثار يك پرتره دانشنامه وار از "ضرب المثل هاي هلندي"(1559) رايج بود كه با "مبارزه ميان كارناوال و روزه" (1559) و "بازي هاي كودكانه"(1560) ادامه يافت.
شاخصه تمام آثار بروگل نگاه دقيق به سرشت انساني، لطافت فراگير، و نشاط تصاوير روستايي اوست. اين تصاوير با وجود سادگي در تركيب رنگ در توصيفشان از زندگي خشن روستايي و تلاش براي بقا بي نظير هستند. مثال هاي متاخر و كامل تر آثار روستايي او شامل "رقص روستايي" و "عروسي روستايي" است(هر دو 1568). در طي دوران زندگي بروگل او علاقه شديدي بهع زندگي ناملايم كشاورزان پيدا كرد، كشاورزاني كه تا آن زمان در آثار او به نوعي "تحمل مي شدند" در "رقص روستايي" به ناگاه در جامه قهرمانان درآمدند.
پژوهشگران هنري جديد برخلاف گذشتگان كه آثار بروگل را تنها نمايه هايي ساده از سنت ها و چشم اندازهاي معمولي كه توسط نقاشي روستايي خلق شده مي دانستند، بروگل را به لحاظ محتوا نه فرم صرف نقاشي با درك بالاي هنري مي دانند همان طور كه آبراهام اورتليس مي گويد:
"آن نقاشاني كه تصاوير دل نشيني در سال هاي طلايي زندگي شان خلق كرده اند،و به دنبال فرانهادن سوژه تصوير شده به فراتر از
مرزهاي رمز و راز بوده اند و يا ظرافتي را كه در تخيلات آزادشان ديده اند را در تمامي سطوح اثر بپراكنند، به مدل هايشان خيانت كرده اند و بنابراين از پروراندن زيبايي حقيقي آنها عاجز مانده اند. بروگل ما از اين عيب بري است."
آثار بروگل به طور وسيع و حتي گاه بسيار متضادي به اعتقادات متفكران مذهبي مختلفي نسبت داده شده، از ستيزه ميان كاتوليك ها و پروتستان ها، تا به سلطه سياسي اسپانيا بر قسمت هايي از اسكاتلند و حتي از برابري هاي بارز تا تبعيضات دراماتيكي كه توسط جامعه فلاندر زبان مطرح مي شد.
براي نزديكي بيشتر با آثار بروگل نبايد اين نكته را ناديده بگذاشت كه بروگل در دوران خطرناكي مي زيسته و لازم بوده تا در پناه "طنز تلخ" به ابراز عقايد پرداخت همان طور كه به طور بسيار زيبايي در آثار او بارز است.
بروگل در بروكسل مي زيست كه دوك آلبا نيروهايش را در آگوست 1567 وارد شهر كرد. دوك توسط فيليپ دوم ،پادشاه اسپانيا، كه استان هاي هلندي در سلطه او بودند فرستاده شده بود. دستور فرماندهان وادار كردن پروتستان ها به بازگشت به مذهب كاتوليك بود؛ در طي ساليان فيليپ بسياري را در مناطق تحت سلطنتش به مرگ محكوم كرده بود. اين فشارها در نهايت منجر به جنگ هاي هشتاد ساله اي شد كه منجر به تشكيل بلژيك كاتوليك در جنوب و هلند پروتستان در شمال شد. اين سال ها نشانگر عمق فاجعه و عدم توانايي جهت بيان صريح اعتقادات هنرمنداني چون بروگل است.
بدون شك نقاشي نيز همانند نويسندگي فن قرائت مي طلبد؛ فقط نقاشي سطر به سطر نيست بلكه انتقال نگاه از جايي به جاي ديگر است. در آثار بروگل بالاخص در تابلوهاي پيچيده اش تركيب تضاد و تناقض ديده مي شود و اين همان وصل كردن رويا به زندگي روزمره است. بعد ديگر آثار بروگل جنون است. نقش جنون در دوره زندگي او حياتي است. انسان در كليتش معرفي مي شود. از نظر معنوي توخالي است. نه قشري است و نه روشنفكر. زنان با آزادي تمام و به ميل خود، به تن فروشي دست مي زنند. براي نشان دادن ترس و نفرت لزومي براي ترسيم جهنم نيست. براي خودكشي از سول(اولين پادشاه يهود)، براي شكنجه دادن از مسيح، براي كشتار جمعي از بي گناهان در تابلوهاي نقاشي الهام گرفته شده است.شهوت انسان در تابلوي "برج بابل" نقش بسته. ولي ناگهان در وسط "طوفان سيل آسا" خود را زير آسمان داغ سرگردان مي يابيم و حتي خود را با "بازي هاي كودكانه" سرگرم مي بينيم. بروگل جزئيات را با تمام دقت نقش مي زند. در تابلوها رنگ هاي متضاد و صحنه هاي ناموزون مي بينيم ولي به لطف آگاهي نقاش به تركيب رنگ ها ، هيچ گونه ناهماهنگي در آنها به چشم نمي خورد.(با توجه به عدم پرسپكتيو كه در آن زمان طبيعي بوده است.) ناپايداري تركيب شگفت آور است،ناپايداري كه نقاش در حركات جمعي يا فردي نشان داده است نمود زيبايي است از سطوح و جايگاه ديد نقاش، هنرمندي از جنس مردم، آشنا با پيچش هاي زندگي كه بي اعتنا نيست و دغدغه هاي "انسان" را فرياد مي كند.
منابع:
· در جستجوي زبان نو
· ويكيپديا
· تاريخ نقاشي بر تمبر
· مجله بخارا شماره 51
پيتر بروگل(1569-1525) نقاش هلندي دوران رنسانس است كه به جهت نقاشي مناظر طبيعي و زندگي روستايي شهرت دارد(نقاشي طبقاتي) از آن جايي كه اكثر اعضاي خانواده بروگل نقاشان شهيري گشتند براي متمايز كردن پيتر بزرگ به او لقب بروگل روستايي داده اند. شواهدي موجود است كه او در بردا متولد شده و پسر يك روستايي بوده كه در دهكده بروگل مي زيسته است. بروگل پس از آن كه در اوان زندگي توانايي و استعداد اعجاب آميزش را در نقاشي نشان داد به شاگردي پيتر كوئكه فن الست در آمد و سپس با دختر او مايكن ازدواج كرد. او مدتي را در فرانسه و ايتاليا گذراند و سپس به انتورپ رفت و در آنجا به سال 1551 به عنوان استاد به عضويت انجمن نقاشان در آمد. بروگل خيلي زود بار سفر بست و راهي ايتاليا شد سپس به انتورپ بازگشت اما ده سال پاياني زندگي را به طور مداوم در بروكسل به سر برد. او در هنگام مرگ دو فرزند داشت پيتر بروگل جوان و يان بروگل بزرگ كه هر دو نقاشان بزرگ و تحسين برانگيزي از آب درآمدند از آنجايي كه فرزندان بروگل در زمان مرگش بسيار كم سن و سال بودند به نظر مي رسد كه آموزششان بيشتر بر عهده مادرشان كه خود نيز يك نقاش بود صورت گرفته باشد.
هنر بروگل آخرين مرحله در پيشرفت نقاشي سنتي هلند است كه با يان ون ايك در قرن 15 آغاز شد. اين سنت انتزاع هنر قرون وسطا را به يك ديد تجربي از واقعيت تغيير داد. بروگل به صراحت تاثير هنرمندان ايتاليايي رنسانس و تعابير كلاسيكشان را كه بر آثار اكثر نقاشان هم دوره اش غالب است رد كرد. به جاي موضوعات اساطيري، بدن هاي عريان و صحنه هاي شاعرانه، هنر بروگل صحنه هايي از طبيعت را به تصوير مي كشد كه خارج از قواعد واقع نمايي در عصر بروگل مي نمايد. برخلاف بسياري از نقاشان، پيتر بروگل به دليل عدم تمايل به ستايش شخص خود به ندرت نقشي از خود تصوير كرده است و اين كار را براي شناسايي چهره هنرمند مشكل مي نمايد. هر چند كه به طور كاملا اتفاقي ممكن است تصوير مردي عادي در گوشه تابلوهاي او ببينيد كه به نظر مي رسد خود نقاش باشد. از جمله در تابلوي نقاش و مشتري كه به شكل واضح تري به نقاش پرداخته شده است.
كارهاي اوليه بروگل چشم اندازهاي طبيعي بودند، علاقه اي كه در سرتاسر عمر پا بر جا ماند. تعدادي از نقاشي چشم اندازهاي افق كه در سفر ايتاليا كشيده بود توانايي منحصر به فرد او را در به تصوير كشيدن تغييرات فصلي و كيفيات جوي طبيعت نشان گر است. همين شاخصه ها در آثار متاخر او نيز به چشم مي خورد از جمله در "چشم انداز زمستان با يك دام پرنده"(1565)
مردم در برف و يخ ها مشغول شادماني هستند؛ حال آن كه كمي آن طرف تر پرندگان در كنار دري كه به عنوان تله كار مي كند به وضع رقت باري گرد آمده اند. از آنجا كه بسياري از پرندگان به بزرگي مردم عادي در نقاشي تصوير شده اند برخي اين اثر را نه تنها نمايش يك چشم انداز زمستاني تفسير كرده اند بلكه عنوان مي كنند كه در وهله اول اثر به بيننده در مورد خطرهاي مدوام محيط پيرامون هشدار مي دهد!
پس از بازگشت به انتورپ در 1555 بروگل كارش را با گراور زدن براي انتشارات هيرونيموس كوك ادامه داد. برخي از آثار او در اين دوره چشم اندازهاي طبيعي است اما بقيه آثار به طور روشني نشان دهنده تلاش بروگل بر نقاش بزرگ و مشهور پيشين، هيرونيموس بوش است.تصاوير عظيم و خارق العاده و كوتوله هاي ديواسا در سري "هفت گناه مرگبار"(1557) در همين راستاست. همچنين است "سرزمين كوكين"(سرزميني افسانه اي سرشار از لذت و آسايش) كه به سال 1567 به تصوير درآمد. يك نقاشي چشم گير از مردي نيمه هشيار كه با پوستيني قهوه اي به پشت لميده در حالي كه مشخص است مقدار زيادي غذا خورده و شايد مقداري هم آبجو!
در اواخر دهه 1550 بروگل شروع به كار بر روي يك سري تابلوهاي بسيار عظيم با ساختي پيچيده كرد تا با كمك آن بتواند گوشه هايي از زندگي ملت فلاندر را به تصوير كشد. اولين نمونه اين آثار يك پرتره دانشنامه وار از "ضرب المثل هاي هلندي"(1559) رايج بود كه با "مبارزه ميان كارناوال و روزه" (1559) و "بازي هاي كودكانه"(1560) ادامه يافت.
شاخصه تمام آثار بروگل نگاه دقيق به سرشت انساني، لطافت فراگير، و نشاط تصاوير روستايي اوست. اين تصاوير با وجود سادگي در تركيب رنگ در توصيفشان از زندگي خشن روستايي و تلاش براي بقا بي نظير هستند. مثال هاي متاخر و كامل تر آثار روستايي او شامل "رقص روستايي" و "عروسي روستايي" است(هر دو 1568). در طي دوران زندگي بروگل او علاقه شديدي بهع زندگي ناملايم كشاورزان پيدا كرد، كشاورزاني كه تا آن زمان در آثار او به نوعي "تحمل مي شدند" در "رقص روستايي" به ناگاه در جامه قهرمانان درآمدند.
پژوهشگران هنري جديد برخلاف گذشتگان كه آثار بروگل را تنها نمايه هايي ساده از سنت ها و چشم اندازهاي معمولي كه توسط نقاشي روستايي خلق شده مي دانستند، بروگل را به لحاظ محتوا نه فرم صرف نقاشي با درك بالاي هنري مي دانند همان طور كه آبراهام اورتليس مي گويد:
"آن نقاشاني كه تصاوير دل نشيني در سال هاي طلايي زندگي شان خلق كرده اند،و به دنبال فرانهادن سوژه تصوير شده به فراتر از
مرزهاي رمز و راز بوده اند و يا ظرافتي را كه در تخيلات آزادشان ديده اند را در تمامي سطوح اثر بپراكنند، به مدل هايشان خيانت كرده اند و بنابراين از پروراندن زيبايي حقيقي آنها عاجز مانده اند. بروگل ما از اين عيب بري است."
آثار بروگل به طور وسيع و حتي گاه بسيار متضادي به اعتقادات متفكران مذهبي مختلفي نسبت داده شده، از ستيزه ميان كاتوليك ها و پروتستان ها، تا به سلطه سياسي اسپانيا بر قسمت هايي از اسكاتلند و حتي از برابري هاي بارز تا تبعيضات دراماتيكي كه توسط جامعه فلاندر زبان مطرح مي شد.
براي نزديكي بيشتر با آثار بروگل نبايد اين نكته را ناديده بگذاشت كه بروگل در دوران خطرناكي مي زيسته و لازم بوده تا در پناه "طنز تلخ" به ابراز عقايد پرداخت همان طور كه به طور بسيار زيبايي در آثار او بارز است.
بروگل در بروكسل مي زيست كه دوك آلبا نيروهايش را در آگوست 1567 وارد شهر كرد. دوك توسط فيليپ دوم ،پادشاه اسپانيا، كه استان هاي هلندي در سلطه او بودند فرستاده شده بود. دستور فرماندهان وادار كردن پروتستان ها به بازگشت به مذهب كاتوليك بود؛ در طي ساليان فيليپ بسياري را در مناطق تحت سلطنتش به مرگ محكوم كرده بود. اين فشارها در نهايت منجر به جنگ هاي هشتاد ساله اي شد كه منجر به تشكيل بلژيك كاتوليك در جنوب و هلند پروتستان در شمال شد. اين سال ها نشانگر عمق فاجعه و عدم توانايي جهت بيان صريح اعتقادات هنرمنداني چون بروگل است.
بدون شك نقاشي نيز همانند نويسندگي فن قرائت مي طلبد؛ فقط نقاشي سطر به سطر نيست بلكه انتقال نگاه از جايي به جاي ديگر است. در آثار بروگل بالاخص در تابلوهاي پيچيده اش تركيب تضاد و تناقض ديده مي شود و اين همان وصل كردن رويا به زندگي روزمره است. بعد ديگر آثار بروگل جنون است. نقش جنون در دوره زندگي او حياتي است. انسان در كليتش معرفي مي شود. از نظر معنوي توخالي است. نه قشري است و نه روشنفكر. زنان با آزادي تمام و به ميل خود، به تن فروشي دست مي زنند. براي نشان دادن ترس و نفرت لزومي براي ترسيم جهنم نيست. براي خودكشي از سول(اولين پادشاه يهود)، براي شكنجه دادن از مسيح، براي كشتار جمعي از بي گناهان در تابلوهاي نقاشي الهام گرفته شده است.شهوت انسان در تابلوي "برج بابل" نقش بسته. ولي ناگهان در وسط "طوفان سيل آسا" خود را زير آسمان داغ سرگردان مي يابيم و حتي خود را با "بازي هاي كودكانه" سرگرم مي بينيم. بروگل جزئيات را با تمام دقت نقش مي زند. در تابلوها رنگ هاي متضاد و صحنه هاي ناموزون مي بينيم ولي به لطف آگاهي نقاش به تركيب رنگ ها ، هيچ گونه ناهماهنگي در آنها به چشم نمي خورد.(با توجه به عدم پرسپكتيو كه در آن زمان طبيعي بوده است.) ناپايداري تركيب شگفت آور است،ناپايداري كه نقاش در حركات جمعي يا فردي نشان داده است نمود زيبايي است از سطوح و جايگاه ديد نقاش، هنرمندي از جنس مردم، آشنا با پيچش هاي زندگي كه بي اعتنا نيست و دغدغه هاي "انسان" را فرياد مي كند.
منابع:
· در جستجوي زبان نو
· ويكيپديا
· تاريخ نقاشي بر تمبر
· مجله بخارا شماره 51